Ana sayfa » Linux’ta Man Page Nedir ve Nasıl Kullanılır?
Linux

Linux’ta Man Page Nedir ve Nasıl Kullanılır?

man page

Man Page Nedir?

Linux kullanıcıları olarak bizler, işletim sistemlerimizde birçok işlevi yerine getirebilmek için terminal ekranımıza bazı komutlar yazarız. Bu komutlara cp, mv, mkdir, rm ,find, which... gibi birçok örnek verilebilir. Hatta bu komutların bir çoğunun da uygulama olduğunu daha önceki yazılarım da belirtmiştim. Ek bilgi olarak Linux işletim sistemlerinde yüklü gelen birçok uygulama GNU projesi kapsamında geliştirilmiştir. Bu sebepten dolayı Linux dağıtımlarının bazı yerlerde GNU/Linux olarak geçtiğini fark etmişsinizdir. Fakat bu konuda tartışmalar devam etmektedir. Her neyse bu konu çok ayrı bir konu. Biz asıl konumuza geri dönelim.

Yukarıda Linux işletim sistemlerinde kullanılan bazı komutlara örnekler vermiştim. İşte bu komutların neler olduğunu, nasıl kullanılacağını ve hangi amaca hizmet ettiği hakkında kısa ve öz bilgiler veren kılavuz niteliğindeki dosyalara man page yani manuel page diyoruz. Aslında man pageler, komutların yanısıra dosya formatları, sistem yöneticisi komutları, oyun dosyaları, kütüphane ve sistem çağrıları, protokoller, kernel hataları gibi birçok alanda son kullanıcıya önemli bilgiler veren geniş bir dökümantasyon projesidir.

Man Page Bölümleri ve Kullanımı

Yapısı itibariyle man pageler birçok kategoriye ayrılmıştır. Bu kategorilere yukarıda örnek vermiştim. Bu kategoriler de çeşitli numaralar ile temsil edilmektedir. Her bir numara, man page’in ne ile alakalı olduğunu kullanıcıya söyler. Mesela 1 numarası ile temsil edilen man page, kullanıcı komutları ve uygulamalar hakkında bilgi vermektedir. Yani ls komutunun manuel page dosyasını açtığımız vakit sol üst köşe de LS(1) şeklinde bir çıktı görürüz. İşte bu çıktı, ls komutunun bir uygulama olduğunu ve bize bu dökümantasyonun bu uygulamanın tanıtımını içerdiğini söyler. Aşağıdaki resimde man page sectionları ve açıklamaları verilmiştir.

man page section

Yukarıdaki tablo, man page sectionlarını Linux ve çeşitli Unix işletim sistemlerine göre kategorize etmiş ve açıklamıştır. Bunlar içinde en çok karşılaşabileceğimiz numaralar 1,2,4,7 numaralarıdır. Tabi işletim sistemlerinizi kullanış amacınıza göre karşınıza çıkabilecek numaralar değişecektir. Ayrıca dikkat ettiyseniz bazı sectionlar bazı işletim sistemlerinde farklı numaralar ile temsil edilmiştir. Mesela 5 numarası Linux ve AIX işletim sistemlerinde Standart file formats içeriğini temsil ederken Solaris ve HP-UX işletim sistemlerinde Standart file formats içeriği 4 numarası ile temsil edilmektedir. Yani kullandığınız sisteme göre bu numaralar farklılık gösterebilir. Bu sebepten dolayı dikkatli olmakta fayda var. İsterseniz şimdi de uygulamalar ile man page konusunu pekiştirelim. İlk olarak yukarıda da örneğini verdiğimiz ls komutunun manuel page kısmına aşağıdaki komut vasıtası ile bir bakalım.

man ls

Komutun çıktısı aşağıdaki gibi olacaktır. Kırmızı ile gösterdiğim kısım, manuel page’in numarasını yani bu örnekte 1 göstermektedir. O halde buradan anlayacağımız şey; ls komutunun bir uygulama olduğudur ve bu dökümantasyon da bu uygulamanın ne olduğunu ve nasıl kullanılacağını anlatmaktadır.

ls man page

Bir sonraki komutunuz ise passwd üzerinden olacak;

man passwd

passwd man page

Yukarıdaki görselde de görüldüğü gibi manuel page’in numarası 1’dir. Yani bu manuel page passwd komutunu dökümante etmektedir. Lakin linux işletim sisteminde ayrıca etc klasörü içinde passwd adında sistemdeki kullanıcıların bilgilerini tutan bir text dosyası bulunur. Peki ben bu klasörün manuel page’ini okumak için ne yapmalıyım? İşte bu sorunun cevabı yukarıdaki tabloda gizli. Öncelikle dosyamızın bir text dosyası olduğunu biliyoruz. Bu dosyalara tekabül eden numaranın ise 5 olduğunu tabloya bakarak rahatlıkla görebiliriz. O halde aşağıdaki komut bize yardımcı olacaktır.

man 5 passwd

Bu komutun ekran çıktısı ise aşağıdaki gibidir.

Peki passwd ile ilgili başka hangi manuel pageler var? Bunu nasıl bulabiliriz? İşte bu soruların cevabı da man komutuna ait olan -k parametresinde gizli. Aşağıdaki komutu yazdığınızda ise içinde passwd geçen tüm manuel pageleri listeleyecektir.

man -k passwd

Linux’ta man page kavramı ile ilgili anlatacaklarım bu kadar. Umarım faydalı olmuştur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.

Yazar Hakkında

Hakan İlbiz

Siber güvenlik, linux, programlama ve network gibi bilgisayar bilimlerini kapsayan alanlarda yaptığı çalışmalardan edindiği tecrübeleri, kurucusu olduğu kodputer.com adlı web sitesinde okurlarına sunan ve bundan büyük bir haz duyan Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi.

Yorum Ekle

Yorum Yazmak İçin Tıkla