Ana sayfa » Linux Grub Menüsü Nedir ve Nasıl Düzenlenir?
Linux

Linux Grub Menüsü Nedir ve Nasıl Düzenlenir?

Linux’ta Grub Menüsü Düzenleme

Aslında bu konuya başlamadan önce grub menüsünün ne olduğundan bahsetmek yerinde olacaktır. Eğer daha önce sisteminize 2 farklı işletim sistemi kurduysanız veya kurmaya çalıştıysanız, büyük ihtimalle grub’un ne olduğunu duymuşsunuzdur. Eğer duymadıysanız hemen açıklayalım: Grub, iki veya daha fazla işletim sistemi yüklü bilgisayarlarda hangi işletim sisteminin boot edileceğini seçmek için kullanılan bir arayüzdür. Mesela bilgisayarınızda windows’un yanında kali linux’ün yüklü olduğunu varsayalım, bilgisayar açılırken hangisinin açılacağını bu grub menüsü sayesinde belirliyoruz. Örnek bir alıntıyı inceleyelim.

grub menüsü

İşte tam olarak grub menümüz yukarıdaki menü gibidir. Ek olarak belirtelim ki; bu menü sistemden sisteme değişebilir buradaki örnek Ubuntu GRUB2 menüsünü temsil etmektedir. İşte bir linux kullanıcısı olarak bu grub menümüzün işleyişinden, değiştirilmesine kadar birçok konuda bilgi sahibi olmak bizim yararımıza. İsterseniz hemen grub’un derinliklerine inelim.

GRUB2 Nedir? ve İşleyişi Nasıldır?

Şuanda tüm linux işletim sistemlerindeki en gücel grub versiyonunun adına grub2 diyoruz. Yani yazı boyunca kullandığım grub ifadesi ile grub2 ifadesi tamamen birbirinden farklı. Grub ifadesi için yazıda bahsedeceğimiz grub2’nin önceki versiyonu yani atası diyebiliriz. Grub2’den önce grub menüsü linux dosya hiyerarşisinde tek bir klasör altında bulunuyordu ve işleyişi tamamen farklıydı. Şimdi ise grub2 menüsü linux dosya hiyerarşisinde 3 farklı klasör altında bulunuyor ve bu menüde değişiklik yapmak istiyorsanız bu 3 farklı klasörün neler olduğunu bilmeniz gerekmektedir.

  • /boot/grub/grub.cfg bu dosya, grub2 menüsünün işletilmesinden ve ayarlanmasında sorumlu basit bir script dosyasıdır.
  • /etc/grub.d bu dosya, grub.cfg dosyasını meydana getiren script dosyalarını barındırmaktadır.
  • /etc/default/grub bu dosya, grub menüsü ile ilgili ayar bilgilerini içermektedir.

Şimdi bu tanımlar tek başlarına pek bir anlam ifade etmiyor olabilir. Bu konuda sizleri anlayabiliyorum. Olayı şöyle açıklayalım. Bilgisayarımızı açtığımızda grub menüsünün ekranımıza gelmesinden sorumlu olan bölüm grub.cfg adlı bölümdür. Bu dosyamız grub menüsünü meydana getiren bileşenleri, çeşitli kodlar vasıtasıyla düzenler ve çağırır. İşte grub.cfg tarafından düzenlenen bu bahsettiğim bileşenler ise /etc/grub.d adlı klasörün içinde bulunur. Bu dosyanın içine baktığımızda ise şu çıktıyı alırız;

grub düzenleme

İşte bu gördüğümüz dosyalar grub.cfg ile entegreli bir şekilde çalışan önemli script dosyalarıdır. Üstlendiği görevlere bakacak olursak;

00_header – /etc/default/grub dosyasındaki ayarların yüklenmesinden sorumlu scripttir.

05_debian_theme – Grub2 menüsünün renkleri, yazı fontu, arkaplanı gibi ayarlardan sorumlu scripttir.

10_linux – Grub2 menüsündeki girdilerden sorumlu scripttir.

20_memtest86 – Memory tester adlı bölümün yüklenmesinden sorumlu scripttir.

30_os-prober – Harddiskteki diğer işletim sistemleri arayıp bulmakta sorumlu olan scripttir.

40_custom – Diğer menü girdilerinin manüel olarak eklenmesinden sorumlu scripttir.

NOT: Bu dosyaları düzenlemeniz grub2 menünüzün işleyince ciddi hasarlar meydana getirebilir. Eğer ne yaptığınızdan eminseniz bu dosyaları değiştirin.

Grub2 Süresini Değiştirme ve /etc/default/grub Dosyası

Son olarakta /etc/default/grub adlı ayar dosyamızdan bahsedelim. Buradan menümüzün ön tanımlı işletim sistemini ve grub menüsünün bekleme süresini değiştirebiliriz. Dosyamızı more komutumuz ile açtığımız vakit şu çıktıyı alırız.

grub duzenleme

Bizi ilgilendiren kısım kırmızı ile belirttiğim kısımdır. Buradan GRUB_DEFAULT = 0 olan bölümdeki 0 kısmını 1,2,3,4… gibi bir rakam ile değiştirerek hangi işletim sisteminin ön tanımlı olacağını belirleyebilirsiniz. GRUB_TIMEOUT = 10 kısmı ise tahmin ettiğiniz üzere grub2 menümüzün seçim yaparken saydığı süreyi temsil etmektedir. Burada da 10 rakamını isteğinize göre değiştirebilirsiniz.

Diğer kısımlar ise grub menüsünün işleyişi ve boot sırasında yapılacak işlemler ile alakalı birkaç ayarı barındırmaktadır. Eğer bir bilginiz yoksa kesinlikle dokunmayın. Bilmeden atacağınız herhangi bir adım sisteminize zarar verebilir. Yaptığınız değişiklikten sonra ayarların kaydedilmesi için grub’unuzu güncellemeniz gerekmektedir.

Bunun için terminale update-grub yazmanız yeterlidir. Aksi taktirde yaptığınız hiçbir değişiklik aktif olmayacaktır. Hazır update-grub’tan bahsetmişken aşağıdaki görsel bize hem grub2 de yapılan bir değişikliğin nasıl işlediğini hem de bu işleyişin eski versiyon olan grub’tan farkını çok güzel bir şekilde gösteriyor.

grub update

GRUB2 Menüsü’nün Arkaplanını Değiştirme

Şimdi tüm bu edindiğimiz bilgiler ışığında grub2 menümüzün arkaplanının nasıl değiştirileceğinden bahsedelim. Aslında şimdiye kadar öğrendiğimiz bilgiler ışığında, birazda merak ile kendi kendimize hiçbir rehbere ihtiyaç duymadan bu arkaplan resmine erişebilir ve değiştirebiliriz. Peki bu nasıl olacak ? Bu soruya şöyle cevap verelim. Şimdi grub.cfg adlı dosyamızın içinde grub menümüzü işleten kodların olduğunu öğrendik. O halde grub.cfg adlı dosyamızın içinde arkaplan, ingilizcesi ile background ile ilgili mutlaka ama mutlaka bir komut satırı bulunması gerekmektedir. Hadi birlikte grub.cfg dosyasını gedit ile açalım. Açmak için gedit /boot/grub/grub.cfg yazalım. Ve dosyamızın içinde arama yapmaya başladığımızda istediğimiz şu kod bloğunu bulacağız.

grub-cfg-dosyasi

İşte grub.cfg dosyası içinde,  /etc/grub.d adlı dosyamız içinde bulunan 05_debian_theme adlı script tarafından oluşturulmuş bu kod bloğunda aradığımız bilgiyi bulduk. Daha önce grub.cfg adlı dosyanın /etc/grub.d ve /etc/default/grub tarafından oluşturturulduğunu belirtmiştim. Şimdi bu örnek ile olaya somut bir nitelik kazandırmış olduk. Her neyse burada bize arkaplan resminin bulunduğu klasörü veren bir yol var hemen terminalden o klasöre gidelim.

cd /usr/share/images/desktop-base

Bu klasöre geldikten sonra arkaplan resmimiz ile ilgili detaylı bilgi almak için file komutunu kullanalım

linux-grub-arkaplani-degistirme

Çıktımızı incelediğimizde dosyamızın png uzantılı, 640*480 çözünürlükte olduğunu görüyoruz. Bizde arkaplan olarak belirlediğimiz kendi dosyamızın png ve 640*480 çözünürlükte olduğuna dikkat edelim. Şimdi yapmamız gereken şey bu klasörün içine kendi dosyamızın adını kali-grub.png olarak değiştirerek atmak. Eski dosyayı ister silebilirsiniz isterseniz uzantısını .bkp yaparak daha sonra kullanmak üzere geçersiz kılabilirsiniz.

Tüm bunları yaptıktan sonra update-grub komutunu uygulayarak işlemi tamamlıyoruz. Bundan sonra yapılacak bişey kalmıyor. İşlem tamam.

Bu arkaplan değiştirme numarası ile Linux’ta grub2 menüsünün nasıl işlediğini biraz daha iyi anladığınızı umut ediyorum. Bir linux kullanısının bilmesi gerektiği Grub menüsü adlı konunun elimden geldiğince işleyişini ve nasıl manipüle edileceğini anlatmaya çalıştım. Bir sonraki linux konusunda görüşmek üzere.

Yazar Hakkında

Hakan İlbiz

Siber güvenlik, linux, programlama ve network gibi bilgisayar bilimlerini kapsayan alanlarda yaptığı çalışmalardan edindiği tecrübeleri, kurucusu olduğu kodputer.com adlı web sitesinde okurlarına sunan ve bundan büyük bir haz duyan Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi.

Yorum Ekle

Yorum Yazmak İçin Tıkla