Ana sayfa » CAT Kablo Türleri ve Bu Kabloların Kullanımı
Çeşitli Network Konuları

CAT Kablo Türleri ve Bu Kabloların Kullanımı

CAT Kablo Türleri ve Kullanımı

Günümüzde artık hepimiz laptop, telefon, tablet gibi teknolojik cihazlarımız ile internet ortamına girebiliyoruz. Hatta sadece bizler değil, evimizdeki ev eşyaları bile artık internet ortamına adım atabilmektedir. Bu internete bağlanma işlemimiz eskiden sadece kablolar aracılığı ile olurken günümüzde wireless adı verilen teknoloji ile bu kabloların bazılarından kurtulabiliyoruz. Fakat network dediğimiz kavram incelendiğinde kablolar olmadan iletişimin sağlanması günümüzde neredeyse imkansız gibidir. Evlerimizde wireless ile aslında biz internete direkt olarak adım atmıyoruz. Sadece internete kablo ile bağlı olan modemimizle kablosuz olarak iletişim kurmuş oluyoruz. Verilerimizi modemimize kablosuz olarak dalgalar halinde gönderiyoruz, modemimizde bu verileri alıp arkasında bağlı olduğu CAT türü bir kablo ile telefon hattına oradan da internet ortamına gönderiyor. İster internet olsun, ister ATM türünde bir network olsun her ortamda vazgeçilmez olan kablo türlerini sırası ile inceleyelim.

CAT Kablo Türleri

Aslında CAT kablolarını özelliklerine göre UTP(Unshielded Twisted Pair), STP(Shielded Twisted Pair) ve FTP(Foiled Twisted Pair) olarak kategorize etmek daha doğrudur. Dünya üzerinde veri iletimi açısından en çok bu üç kablo türü kullanılmaktadır. Yukarıdaki ayrımlar kabloların bir folyo ile korunması, seperator ile ayrılması, kablonun sarmalandığı plastiğin sağlamlığı ve sağladığı bant genişliği gibi özelliklere göre yapılmıştır. İsterseniz UTP tipi kabloları incelemekle konumuza bir giriş yapalım.

UTP Kablo Türleri

Bu kablo türünün ismi türkçeye korumasız bükümlü kablo olarak çevrilmiştir. Türkçesinden de anlaşılacağı üzere bu tipteki kablolar bir shield ile korunmazlar, dolayısıyla diğer kablo türlerine oranla sinyal gürültüsünden ve manyetik alandan en çok etkilenen kablo türleridir. UTP kablo türünde verilerimiz 2‘şer bükümlü toplam 8 adet bakır tel üzerinden analog sinyaller şeklinde taşınır. Fakat bu 8 adet bakır telin hepsi kullanılacak diye bir kaide yoktur. Bu kablolardan ihtiyaca göre 4 tane kullanılabilir, 2 tane de kullanılabilir. 4 Mbps ilâ 1 Gbps arasında değişen bant genişliği sağlar. Günümüz LAN bağlantılarında en çok kullanılan kablo türüdür. Bunun en temel sebebi maliyetinin düşük olmasıdır. Şimdi maddeler halinde UTP kablolarımızı ve bu kabloların özelliklerini inceleyelim.

analog sinyal
Analog Sinyal
  • Cat 1: Zil tellerinde ve basit telefon iletişiminde kullanılır. Günümüzde kullanımı neredeyse yok gibidir.
  • Cat 2: Eski terminal sistemlerinde kullanılan, 4 mpbs kadar bant genişliği sunan kablo tipidir.
  • Cat 3: 16 MHz’lik frekansta çalışan en yaygın kullanılan analog telefon iletişimi sağlayan kablodur. Ayrıca ADSL hatlarında yaygın olarak kullanılır. 2 bakır tel kullanıldığında azami 10 mbps, 4 teli kullanıldığında ise azami 100 mbps’e kadar bant genişliği sağlayabilir. Ethernet protokolünde de kullanılır.
  • Cat 4: 20 MHz’lik bir frekans geçişine elverişlidir. Azami 16 mbps’lik genişlik sağlar. Artık kullanılmamaktadır.
  • Cat 5: Günümüz yerel ağlarında, evlerimizde, iş yerlerimizde en çok kullanılan kablo türüdür. 8 tellidir ve bağlantısı RJ45 konnektörleri vasıtası ile yapılır. 100 metreye kadar kullanılması gerekmektedir. 100 metreyi aşan durumlarda bir çoğaltıcı aparat kullanılması gerekmektedir. Bant genişliği olarak 100 mpbs’e kadar bir imkan sağlar ve 100 Mhz frekansında çalışır.
  • Cat 5e: Cat 5 kablolarda belirli bir mesafeden sonra düşen frekans aralığı sorununu çözmek ve bant genişliğini arttırmak amacı ile üretilmiş kablolardır. 1000 mpbs’e kadar bant genişliği sağlar ve Cat 5 kablolara göre daha dayanıklıdır.
  • Cat 6: Bu kablo türü 250 MHz frekansında çalışır ve 1 gbps bant genişliği sağlar. Cat 5 kablo türünden farklı olarak kablo içinde bir seperator bulunur ve bakır telleri çevreleyen kablo daha serttir. Hatta bazı Cat 6 kablo türlerinde bakır telleri çevreleyen bir folyo bulunur.
cat5 kablo
cat5 kablo
cat6 kablo
cat6

STP Kablo Türleri

STP tipi kablolar UTP tip kablolardan Shield adı verilen koruma kalkanı özelliği ile ayrılır. Genelde Cat kablo ailesinde 7 numarası ile anılır yani Cat 7 olarak anılır. Cat7 kablolar 600 MHz’lik frekans geçişine elverişlidir. 10 Gbit/sn’lik veri taşıma kapasitesi vardır. 4 çift halinde 8 telli olan bu kabloların bağlantıları GG45 konnektörü ile yapılmaktadır. Aktarılan verinin pazaritlenmelerden etkilenmemesi için diğer kablo türlerine göre koruma kılıfı daha fazladır. Veri iletimini önemli ve zorunlu olduğu alanlarda kullanılır. Fakat kesit kalınlığının fazla olması ve maliyetinin yüksek olmasından dolayı kullanımı çok yaygın değildir.

cat7 kablo
cat7 kablo

CAT Kabloları ile Bağlantı Yapmak

Cihazların birbileri ile haberleşmesi için ve internet ortamına çıkması için kablolaların kullanıldığından yazımın başında bahsetmiştim. Cihazların birbirleri haberleşmesi olayını temelde ikiye ayırabiliriz. Bunlar;

  • Aynı cihazlar arasındaki haberleşme(Switch to Switch, Router to Router, PC to PC, HUB to HUB)
  • Farklı cihazlar arasındaki haberleşme(PC to Modem, PC to Switch, PC to Printer)

Bu haberleşme ise ihtiyaca göre yukarıda saydığımız UTP, STP veya FTP tipi kablolar vasıtası ile yapılır.

UTP kablolarının içindeki bakır tellerin sıralanmasını da standar açısından 2’ye ayırabiliriz. Bunlar;

  • 568A Standardı
  • 568B Standardı

Bu standartlardan bahsetmişken düz kablo bağlantısı(Straight-tru) ve çapraz kablo bağlantısı(Crossover cable) terimlerinden bahsetmek yerinde olacaktır. Düz kablo bağlantısı, bir kablonun iki ucununda yukarıda belirtilen 568A veya 568B standartlarından biri ile oluşturulaması ile olan bağlantı çeşididir. Yani bir kablo düşünün bir ucu 568A ise diğer ucuda 568A olmak zorundadır. Veya bir ucu 568B ise diğer ucuda 568B olmak zorundadır.

Çapraz kablo bağlantısında ise kablonun bir ucu 568A ise diğer ucu mutlaka 568B olmak zorundadır. Yada bir ucu 568B ise diğer ucu mutlaka 568A olmak zorundadır. İsterseniz 568A ve 568B standartlarının renk sıralamasını aşağıdaki görselden inceleyelim.

568A ve 568B kablo

Bu ön bilgilerden sonra isterseniz cihazların birbiri ile nasıl iletişim kuracağından ve bu iletişimin sağlıklı bir şekilde olması için uyulması gereken kuralların neler olduğundan bir bahsedelim.

Öncelikle aynı cihazlar(PC-PC, HUB-HUB, Switch-Switch…) için çapraz kablo(crossover cable) standardını kullanmak gereklidir.. Yani kabloların uçları birbirinden farklı olmalıdır. Örnek ile açıklayacak olursak kablonun bir ucu 568A ise diğer ucu 568B olmalıdır.

crossover cable
Çapraz bağalntı örneği
Farklı cihazlar için ise düz kablo(Straight-thru) bağlantısı gerçekleştirmeniz gerekmektedir. Yani bir kablo düşünün bir ucu 568A ise diğer ucuda 568A olmak zorundadır. Veya bir ucu 568B ise diğer ucuda 568B olmak zorundadır.

Düz bağlantıya örnek

Günümüzün olmazsa olmazı ethernet kablolarını anlatmaya çalıştım. Umarım açıklayıcı olmuştur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.

Yazar Hakkında

Hakan İlbiz

Siber güvenlik, linux, programlama ve network gibi bilgisayar bilimlerini kapsayan alanlarda yaptığı çalışmalardan edindiği tecrübeleri, kurucusu olduğu kodputer.com adlı web sitesinde okurlarına sunan ve bundan büyük bir haz duyan Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi.

Yorum Ekle

Yorum Yazmak İçin Tıkla